|
Nomen id expelle, quod dicis, Caesar aselle;
Asilo dicor ego, cui si tria grammata tollo,
A remanebit et O. Quid erit prestantius illo.
|
REGVLA DE RITHMACHIA id est de nvmeri pvgna
Quinque genera inaequalitatis ex aequalitate procedere manifestum est ex libris arithmeticae: miltiplex, superparticulare, superpartiens. Sed, reiectis duobus compositis, ex tribus simplicibus huiusmodi conflictum quidam ex clero Wirzeburgensi nomine Asilo, si periti iudicent, dabit posteritati. Sit tabula ad longitudinem et latitudinem distincta campis, supra quam ex alterutra parte in ultimis campis disponantur usque ad decuplam proportionem omnes praedictorum trium generum species. Hic VIII albi minores ex pari denominatas multiplices ostendant proportiones: duplam in IIII ad II, quadruplam in XVI ad IIII, sescuplam ut XXXVI ad VI, octuplam ut LXIIII ad VIII. His opponantur eiusdem generis VIII nigri minores, ex impari denominatas habentes proportiones: triplam ut VIIII ad III, quincuplam ut XXV ad V, septuplam ut XLVIIII ad VII, nonuplam ut LXXXI ad VIIII. Retro albos VIII existant rubri ex genere superparticulari, ut sesqualteri iuncti sint duplis, sesquiquarti – quadruplis, sesquisexti – sescuplis, sesquioctavi – octuplis. Item retro nigros ex eodem genere VIII maiores existant albi: ut sesquitertii iuncti sint triplis, sesquiquinti – quincuplis, sesquiseptimi – septuplis, sesquinoni – nonuplis. Retro rubros VIII existant maiores nigri ex genere superpartienti: ut superbipartientes iuncti sint sesqualteris, superquadripartientes – sesquiquartis, supersexipartientes – sesquisextis, superoctipartientes – sesquioctavis. Item retro albos maiores VIII existant ex eodem genere coloris viridis: ut supertripartientes iuncti sint sesquitertiis, superquintipartientes – sesquiquintis, superseptipartientes – sesquiseptimis, supernonipartientes – sesquinonis.
His ita dispositis, ex alterutra parte alternatim omnes trahuntur species multiplices in ante, retro, dextrorsum, sinistrorsum, angulariter, in campum secundum; superparticulares – in tertium, superpartientes – in quartum. Et si per hos legitimos tractus aliquem contrariae partis numerum ita offendant, ut quantitas interiacentium camporum per illos ducta eundem efficiat, auferant, aut si contrarius numerus in angulis aut in lateribus circumponatur his partibus quae in se multiplicatae aut iunctae reddant eiusdem summam, auferatur. Quicunque numerus in suo legitimo tractu alium eiusdem quantitatis offendat, auferat. In illa parte, ubi denominantur proportiones omnes ex pari, composita est XCI, pyramis perfecta. Quam si XXXVI offenderit, sua basis, quae militat in adversis castris, per legitimos non solum ipsam pyramidem auferat, sed omnes tetragonos, quibus consistat, idem fiat de pyramide CXC contrariae partis, similiter ex tetragonis composita et 'tercurta' nominata, cuius basis est LXIIII. Non solum his basibus LXIIII et XXXVI pyramides auferantur, sed quicunque numeri cum quantitate spatiorum multiplicati easdem bases efficiant, pyramides auferant. Tali praedae subiaceant omnes pariter pares vel pariter impares, vel impariter pares, vel secundi et compositi; soli primi et incompositi vagentur tuti, nisi ita undique sint circumsaepti adversariis, ut per legitimum tractum non possint evadere. Quoties hoc eveniat, toties auferantur. Tali altercatione alternorum tractuum omnibus motis a primae positionis locis qui victoriam desiderat in campis adversarii festinet medietates ponere harmonicam arithmeticam, quarum utraque ex tribus constans terminis: medio, maximo, minimo, sive fiat per angulos, sive in directum, non tituletur victoria, dum alienus aliquis terminos earum possit irrepere. Qui primus utrimque ponatur, indicetur adversario. Illum nec liceat postea ex illo loco trahi nec ab adversario auferri. Ex utraque parte complures inveniuntur idonei ad omnes terminos arithmeticos. Harmonici autem nec ex altera parte inveniuntur omnes, sed vero tantum tertius per praedam debet adquiri. Nemo arbitretur confuse et inordinate numeros hos positos esse, sed memor trium praeceptorum Boetii quibus omnem inaequalitatem ex aequalitate indicat nasci. Qui desideret superficiem binariam, duplicet monadiam, si ternariam – triplicet, si quaternariam – quadruplicet, si quinariam – quincuplicet, si senariam – sexcuplicet. Certus sit omnem hanc monadiam superficiem his tribus unitatibus procreari, tertio praecepto tantummodo (neglecto).
|